woensdag 13 september 2017

Opnieuw in de wachtkamer



Probeer het, Peter, durf. Het is een schandaal om niet te leven.

Uit: Vaslav van Arthur Japin



Gisteren in de wachtkamer gebeurde het weer: vrouwen klaagden dat het wachten op een consult van Dr. Fournier de charmantste chirurg van Frankrijk - al meer dan een uur duurde. Ik deed mee, natuurlijk, maar ondertussen ben ik er al zó aan gewend geraakt dat ik het hele wachten an sich een interessant verschijnsel ben gaan vinden. Waar anders kun je als schrijver mensen van zo dichtbij bespieden?

  In het begin van mijn behandeling stond ik versteld van de snelheid en flexibiliteit waarmee Dr. Fournier mij tussen volle agendas van diverse onderzoekscentra doordrukte. Ik was jong en daarmee een urgent geval waar plaats voor gemaakt moest worden. Mijn vader en ik hadden zelfs al een keer een afspraak met de anesthesist terwijl ik toen nog niet eens wist dat ik geopereerd ging worden!
Dat is de kracht van Dr. Fournier.

  De keerzijde is dat als je niet urgent meer bent - mij hoor je hier niet klagen hoor! je dus voor je driemaandelijkse controlegesprekje uren moet wachten. En dat is gek genoeg ook leuk. Mijn moeder was mee en ik kwam gisteren een taxichauffeur tegen met wie ik een geanimeerd gesprek had. Ik kon vertellen dat ik afgelopen half jaar mijn eerste kunstexpositie had gehad, een fantastisch nieuw hondje en dat ik eindelijk begonnen ben mijn huis in te richten naar mijn eigen smaak. Ook de warrige tijd na de behandeling kwam ter sprake. Hij zei dat dat logisch is, en in mijn geval helemaal, ik moest hem en zijn collegas missen!
  Dat beaamde ik volmondig: Het was niet te doen zonder de dagelijkse ritjes, ik zou er bijna weer ziek om willen worden…’  Maar daar dacht Dr. Fournier anders over. Het gaat namelijk heel goed met mijn gezondheid. De littekens zagen er mooi uit en het tekende hem dat het eerste wat hij vroeg was: hoe gaat het met je roman? Ik speel de vraag door: wereld, hoe gaat het met Stille taal?


Stille taal


De klagende vrouwen hebben iets niet begrepen. Zouden ze Dr. Fournier misschien niet naar zijn zomer hebben gevraagd, hoe het met hem zelf gaat, zijn ze niet te weten gekomen dat alle afspraken in juli verzet moesten worden omdat hij zelf geopereerd is maar dat hem dat alleen maar goed had gedaan?
  'Hij had eens goed uit kunnen rusten!' zei hij met een verlegen lach.
  Van iets vervelends maakt ook hij iets belangrijks! Iets wat draaglijk is en beter te doen. Iets waar je een beter mens van wordt. Ook hij heeft in zijn leven geleerd dat we hier niet met zn allen op een kluitje op deze wereldbol zitten om op elkaar te lopen kankeren. We hebben elkaar allemaal iets te bieden, hoe klein soms ook. Tijd. Aandacht. Een simpele vraag hoe het met de ander of diens roman gaat. Een heimelijke blik van verstandhouding of een aai over de bol van een hond.

  Onnodig te zeggen dat ik van mensen als Dr. Fournier houd. Mensen die weten dat ze de wereld iets te bieden hebben, dat ze hier niet zijn om alleen de mooie dingen te halen of ze uit jaloezie van anderen af willen pakken. Niemand wordt daar gelukkig van... Ik hoop dat ik door de dingen die ik heb meegemaakt ook zo iemand ben geworden, iemand die anderen iets te bieden heeft, hopelijk doe ik dat met mijn boeken, foto's en schilderijen, of die kleinere dingen want dan zijn de vervelende zaken in ieder geval niet voor niets geweest. Ik zou zó graag de wereld een heel klein beetje mooier maken. Meer hoeft niet. Echt niet.




donderdag 17 augustus 2017

Nazomerse dagen


Toen ik in het gras in de schaduw van de notenboom achter mijn terrein mijn zonden lag te overdenken en hevig verlangde naar tussenwegen in mijn gedachtesprongen die mijn gemoed wat minder uit zouden doen waaieren, viel me iets in. Het leek op een houvast. Een anker op de woeste baren van de zee die in mij tekeergingen, me opzweepten en me in al mijn onzekerheid zouden overspoelen als ik niet goed oplette en voor meer rust zou zorgen.


Slingers van bruidssluiers tooien zonder klagen de tuin

Want mijn liefde voor de Morvan kent deze nazomerse dagen - nu de meeste buitenlandse toeristen weer verdwenen lijkt te zijn - vele verschijningsvormen; regenbogen, ontmoetingen, de liefste buren, dit huis, het balkon, de prachtigste bloemen, pizza met honing en verse geitenkaas, celloconcerten van Bach, uilen en eekhoorns in de bomen naast mijn tuin en natuurlijk die altijd aanwezige groene heuvels, met hun in het vroege windstille ochtendlicht sluimerende bomen die zorgen voor ruimte, rust, zuurstof en geruststellende gevoelens van standvastigheid. Zij staan daar al eeuwen dus wie ben ik nietig mensje en waar maak ik me druk om? Liever maak ik de wereld lijdend voorwerp van de universele liefde die ik voel voor alles wat mijn pad kruist en mijn dromen aanwakkert. Verliefdheid op mijn Franse leven zorgt voor opzwepende behoefte aan andere uitdrukkingsvormen dan de geijkte waar ik mijn ziel al jaren mee bedien maar welke dan? en zo stuiter ik door de dagen en vooral de nachten waarin ik deels wakker lig omdat ik naar uilen moet luisteren of vallende sterren spotten want je weet maar nooit met die wensen... Ze zijn vast ergens goed voor en Régis, Romeo&Juliette houden zo van het zwoele maanlicht en de geurige geheimen van de Morvanse nachten.



Régis, Romeo&Juliette voor het huis waar we in oktober een jaar wonen 

Nieuw leven leidt tot nieuwe uitdagingen en zo ben ik met de vaart der volkeren (ik weet eerlijk gezegd niet goed wat hiermee bedoeld wordt maar ik heb geen zin het op te zoeken en het klinkt me vertrouwd in de oren dus het zal wel kloppen en iets over mij zeggen) een nieuw weblog begonnen om in het frans uitdrukking te kunnen geven aan wat in mij leeft en wat er gebeurt op die magische momenten in de overweldigende natuur. Voor wie geen frans spreekt dacht ik een oplossing te hebben gevonden in de vorm van een vertaalknop maar hij werkt niet of is kwijtgeraakt tijdens mijn verwoede pogingen met een gebrekkige internetverbinding de site op een manier te ontwerpen zoals ik voor me zag. Gelukkig staan er ook veel fotos op, wellicht een schrale troost voor hen die kennis van de Franse taal moeten ontberen (wat een gemis moet dat zijn). Je kunt mijn eerste blog 'Portraits du silence' hier vinden:

Dat wat me trouwens te binnen schoot was de eenvoudige gedachte dat ik nooit mijn rijke verbeeldingskracht zal verliezen, wat er ook gebeurt en wie er ook onbewust aan mijn zekerheden, tijd of levenslust morrelt. En wat heeft een nietig wezen als de artistiek aangelegde mens anders te doen met die kracht dan erin te geloven?

dinsdag 1 augustus 2017

Schietgebed


Het eerste wat mijn Nederlandse vriendin deed toen we op het terras aankwamen was de parasols uit de tafeltjes halen en tegen de muur zetten. Daarna schoof ze de twee vierkante tafels tegen elkaar aan en rangschikte onze stoelen eromheen. Op de automatische piloot, zonder erbij na te denken en met een efficiëntie waar je u tegen zegt. Ik stond erbij en keek er met verbazing naar.

Net zoals die keer toen ik met een ander gezelschap in een volle eetzaal lunchte en de bediening door de drukte wat langer dan gebruikelijk op zich liet wachten. Voor onze neus geurden zes slakken in hun huisjes maar we hadden nog geen stokbrood gekregen om in die heerlijke peterselie-knoflooksaus te dopen.
De Nederlandse dame die bij ons gezelschap hoorde stond op, liep naar de kast waar brood, bestek, peper en zout en stapels servetten lagen, sneed wat broodjes af, deed ze in een mandje en zette het op onze tafel. Ik kon wel door de grond zakken. Mijn familie, vrienden en ik voelen ons thuis bij Céline en Frédéric van de Auberge in Roussillon, dat is waar en ze kunnen ook heel wat hebben, dat is ook waar, maar de blikken van de Fransen aan de ons omringende tafels zeiden mij genoeg.

Leven in de Morvan


Wat zij en mijn vriendin deden is not done in Frankrijk. Je staat niet op om je eigen brood te pakken als het wat lang duurt. Je verbouwt ook niet het terras voor je plaatsneemt en je komt al helemaal niet binnen en gaat meteen zitten zonder gedag te zeggen  zoals veel Nederlanders doen. Dat soort assertieve, het-heft-in-handen-nemenacties doe je hier niet, je wacht gewoon op je beurt ook al duurt het een uur en ondertussen maak je er iets van. Of heb ik dat zelf bedacht om de wachttijden te doden? Ik klets wat af in wachtkamers, in de rij voor de kassa in de supermarkt, aan de bar wachtend op een tafeltje ook al is er plek genoeg en bij de benzinepomp waar mensen voor me aan het worstelen zijn met de knopjes van de zelfbedieningspomp. Soms bied ik mijn hulp aan wat erg op prijs wordt gesteld.

Nu klinkt het net of ik een engel ben. Dat is niet zo. Ik doe vaak iets verkeerd en zeg ook stomme dingen tegen Fransen als ik er niet op bedacht ben. Maar als ik merk dat het niet goed overkomt, dan check ik het daarna bij Franse vrienden of bij mijn lieve buren. Ik wil graag leren hoe ik me aan kan passen aan de waarden en normen van het land waar ik ben komen wonen. Beleefdheid is een groot goed in Frankrijk, respect voor elkaar en elkaars ruimte ook. Ik hoop dat de Nederlanders en Belgen die hier op vakantie komen daar eens wat meer rekening mee konden houden en respect kunnen tonen voor de mensen die hier hun hele leven al wonen, dan hoefde ik me niet zo vaak te schamen. Amen.

dinsdag 18 juli 2017

Hoe de dingen hier gaan


Gisteren was een leuke dag. Ik liep met Régis, Romeo en Juliette langs de enorme moestuin van de mensen die verderop in een oude boerderij wonen. De moeder stond voorovergebogen op het land en toen ze me zag zwaaide ze en vroeg ze hoe het ging.
Ja, met mij goed maar wat een oogst heeft u, riep ik terug, eten jullie dat allemaal zelf op?
Het was geen hint, echt niet, het leek me alleen wat veel voor het kleine gezin waarvan de man ook nog eens vaak weg is vanwege zijn werk. Ik vroeg of ze er misschien wat van verkocht zoals mijn lieve vriend Willem die toen ik uit Lochem vertrok net zijn moestuin uit de grond stampte. Bij hem zou ik zeker iedere week een groentepakket hebben genomen maar voor het Franse platteland is dat veel te veel geregel met al die grote afstanden. De buurvrouw verkocht echter niks en ik liep door.

Die avond verscheen ze aan mijn hek met haar armen vol boontjes, aardappels en radijs. We dronken een glaasje in de tuin en kletsten wat. Zij bleek even oud als ik en had ook net borstkanker gehad, dezelfde behandeling als ik en toen ik vertelde dat ik in Nederland met leerlingen werkte, bleek dat haar zoon wel wat hulp bij het vak Engels kon gebruiken. Aangezien ik nog altijd met een enorm terrein van 2000 m2 zit dat nodig weer gemaaid moet worden leek een mooie dienstenruil nabij. Maar ik ben in Frankrijk en zal rustig af moeten wachten hoe dit verder gaat. De zoon heeft misschien helemaal geen zin in bemoeienis met zijn huiswerk, hoewel we het goed kunnen vinden en hij houdt van maaien, zei zijn moeder. Nu maar hopen dat wat ik altijd beweer, dat Franse kinderen gedisciplineerder zijn en beter naar hun moeder luisteren dan de lawaaierige Nederlandse waar ik me in de supermarkt aan erger, zeker in dit seizoen. En dat strak gemaaide gazonnetje zie ik wel zitten!

 Rust en ruimte in het bos achter mijn huis
Hoe de dingen hier gaan is vaak onvoorspelbaar. Je weet als étrangère niet hoe nauw of gevoelig sommige zaken liggen, hoe de ongeschreven regels zijn geschreven en wat je beter niet kunt zeggen en wel kunt doen of andersom. Kwestie van goed de voelsprieten gebruiken en je instinct volgen, heerlijk om te ontdekken hoe je daar mee omgaat en wat je ervan leert. En dat brengt me op het volgende Mijn Franse leven speelt zich meer achter gesloten deuren af dan de laatste jaren in Nederland. Ze staan wel open maar dat is voor de frisse lucht en om van het uitzicht te genieten. Ik begin meer contact te krijgen met Franse mensen en uitnodigingen voor kopjes koffie, aperitief of wandelingen met de honden gaan over en weer. Dat doet me goed want dat is waar ik voor gekomen ben; contact met de Fransen.

Helaas heb ik zonder te overdrijven tientallen berichtjes en telefoontjes ontvangen van Nederlandse mensen die even langs wilden komen onderweg naar hun vakantiebestemming of op de terugweg. Vorige zomer had ik de bescherming van mijn chemotherapie die een drempel opwierp maar deze zomer is het hek van de toeristische dam. Als ik zou willen dan kan ik de hele zomer mensen uit Nederland ontvangen. Er was zelfs iemand die hier de caravan een tijdje wilde stallen!

Als ik hierheen gekomen was om Nederlandse mensen te ontvangen dan zou ik toch een B&B of een gîte zijn begonnen? Is het nodig er verder nog iets over zeggen? Liever kijk ik om me heen en luister naar de stilte die vrolijk naar binnen waait via mijn felgekleurde vliegenscherm dat voor de deur naar het balkon hangt. De honden liggen rondom mijn keukenstoel. Juliette met haar ondeugende puberkopje op mijn blote voeten en af en toe krijg ik een steels likje gevolgd door een schalkse blik. Ze heeft honger en ook ik, maar ik moet eerst mijn eigen boontjes doppen.
Op het aanrecht ligt een hele berg te wachten.

zaterdag 1 juli 2017

La vie de Juliette

Juliette is bijna zes maanden en begint meer en meer haar eigen gang te gaan. Ze is een grote knuffel, vindt het heerlijk als ik over haar buikje aai, dan vlijt ze zich helemaal tegen me aan tot ze onderuitgezakt op de grond ligt. Daarbij knort ze van plezier, een beetje als een biggetje. En ze is zó zacht, zó zacht, het is een feestje om haar aan te halen. Vaak hoef ik haar niet te roepen, ze is altijd in de buurt. Toch doe ik het.

 Het 'Julietteloopje is namelijk zo aandoenlijk. Eerst een blije blik, dan haar snelle loopje met een parmantig hupje aan het einde als ze bij me is, geen grote sprong met haar poten tegen me aan zoals Romeo dat in zijn jeugdig enthousiasme doet, nee Juliette maakt als een ware hofdame een keurige reverence niet door haar hoepelrok op te tillen maar alle vier haar pootjes kort van de grond te halen.  


Zoals gezegd, ze wordt groter en ouder en dat betekent dat ze wat vaker uit beeld is, dan scharrelt ze over het grote terrein rond mijn huis, eet alles wat los en vast zit, vooral dode muizen, aardbeien () en als het nog ergens te vinden is nu de kippen allemaal door de vos gedood zijn, kippenstrontjes. Alsof ze nooit te eten krijgt. Als ik haar haar gang zou laten gaan dan wordt ze veel en veel te zwaar.  

  Naast dat gescharrel op zoek naar iets eetbaars kent ze ook een bepaalde mate van ongedurigheid. We hebben vaak net een fijne lange wandeling gemaakt, ik heb me achter mijn pc gezet voor correcties van de teksten voor La vie en rose van die ochtend maar Juliette vindt het tijd om aandacht te trekken. Romeo, moe van het wandelen en spelen geeft geen sjoege, Régis knijpt ook zijn ogen stevig dicht, de poezen zijn buiten en zo is er niemand die reageert. De meeste honden die ik ken leggen zich dan bij de situatie neer, letterlijk. Zo zou de rust terugkeren. Maar niet Juliette


Juliette is heel lief en kalm maar ze legt zich zelden bij iets neer als ze wat anders in haar koppie heeft. Ze is een Australische herder, een Aussie, gefokt om zelfstandig in het veld voor of achter de troep koeien die deze honden horen te drijven, beslissingen te kunnen nemen. Ik weet dat dit bij het ras hoort en toch zijn er momenten dat ik me er aan erger. Ze gaat maar door!’ zei ik dan tegen niemand in het bijzonder tot ik erachter ben gekomen wat er werkelijk gebeurt op zon moment. En het is zo herkenbaar dat je het bijna over het hoofd ziet. 

  Mijn meisje voelt zich dan genegeerd. Iedereen in huis gaat zijn gang zoals we dat altijd doen maar zij voelt zich buitengesloten waardoor ze vervelend’ begint te doen. Maar wat is vervelend? Want ze is heus moe van het lopen, voldaan en met lege darmen, dat is het allemaal niet. Juliette wil op zo'n moment alleen maar even weten dat het goed is, dat we er zijn en dat ze rustig kan gaan slapen. 

  Nu ik de bron van haar ongedurigheid ken, haal ik haar aan als het weer gebeurt, zitten we na het wandelen eerst even samen op de bank, kroelen en knuffelen. En luisterend naar haar tevreden knorrende geluidjes weet ik dan weer precies waarom ze mijn meisje is en dat ze meer dan wie dan ook bij ons hoort ook al dacht de buitenwereld daar in het begin misschien anders over.


zondag 18 juni 2017

Eenzaam


Wat zou je doen als je alles kon, niet belemmerd door angsten, gebrek aan geld of ideeën dat je niet goed genoeg bent of iets niet kunt, maar als je degene zou zijn die je écht graag wilt zijn? Geen stiekem slap aftreksel van je eigen illusie maar dat mens van vlees en bloed dat precies datgene van het leven maakt dat jíj belangrijk vindt? Zonder afhankelijk te zijn van de goedkeuring of erkenning van anderen, maar puur vanuit je ziel.

Zou je gezond willen zijn? Dat hoeft niet persé, ziek of gehandicapt kun je ook gelukkig zijn. Rijk misschien? Geld speelt geen rol Omringd door mensen die van je houden? Houd je dan zelf écht van andere mensen? Dat je dingen voor ze over hebt, er naar toe gaat als ze ziek zijn en hulp nodig? Omringd door dieren? Kun je ze werkelijk alles bieden wat ze nodig hebben?


Ochtendritueel

Elke ochtend zit ik in alle vroegte aan het blauwe tafeltje van Gonny op het stoeltje van Gemma en stel ik mezelf dit soort vragen. Een soort afwijking. Want ik was in het verleden vaak gelukkig, op waterpolo, mijn eerste vriendje, met een nieuw baantje dat ik kreeg, een echte relatie, toen ik studeerde, toen ik mijn eerste les op school had gegeven, mijn eerste klacht afgehandeld bij Air France enz. Ik was elke keer korte tijd gelukkig omdat ik dacht dat ik gevonden had wat ik zocht. Het idee dat ik gevonden heb wat ik zoek maakt mij dus blijkbaar gelukkig. Dat ik mijn plaats in de wereld ken en universele liefde ervaar en van daaruit handel naar alle andere levende wezens (mens en dier) die ik op mijn weg tegenkom.
De laatste tijd merk ik dat ik veel vakjes aan kan kruisen, ik ben blij omdat ik in Frankrijk woon, het hier prachtig is, ik de rust en ruimte voel die ik in Nederland miste, ik kan hier elke dag doen wat ik van nature heerlijk vind: Frans spreken. Ik kan wat groente verbouwen en ik heb zelfs kippen die lekkere eitjes leggen en geitjes die vrolijk kwispelen als ik met verse takjes vol blaadjes aan kom. Ik kan er voor de mensen zijn als die mij nodig hebben want ik ben in de buurt. Ik kan anderen helpen met de Franse taal of taalbarrières opheffen door te tolken. Dat zijn allemaal waarden en dingen die ik belangrijk vind maar die gelden voor veel mensen en voelen niet authentiek, behalve mijn manier van Frans spreken misschien.  

De eerste vlinder die ik vastleg

Wat écht uniek voelt is als ik een paar stappen verderga op het gebied van schrijven en leven met mijn honden. Daarin merk ik dat ik dingen doe die anderen niet doen en dat zijn precies de dingen die maken dat ik me mezelf voel. Ik word gelukkig van het schrijven van mijn tweede roman La vie en rose, het gaat heel erg langzaam, ik haal vaak weer iets weg wat ik net geschreven had maar het vordert toch. Het idee dat ik ook dit boek weer zelf in de markt kan zetten zoals met Stille taal en mijn dichtbundel Vuurdoop geeft mij rust en vertrouwen en een doel om naar te streven. Ik zeg dingen af voor het schrijven en dat maakt ruimte in mijn leven om het ook te kunnen doen. Creatief leven betekent volgens mij vooral de discipline uitoefenen om jezelf verveling toe te staan zodat die verbanden in je hersenen rijpingstijd krijgen waarna het schrijven als vanzelf gaat. Mijn schrijven is niet zo zichtbaar voor de buitenwereld, alleen mijn Franse buren zien het. 

Mijn hondenleven maak ik zichtbaarder door foto's en filmpjes te delen op social media. Deze manier van leven betekent voor mij dat ik er niet alleen voor mijn honden ben maar ook elke dag iets met ze doe dat ze gelukkig maakt. Het zijn namelijk precies die dingen die mijzelf óók gelukkig maken: wandelen, zwemmen, nieuwe plekken verkennen en kennismaken met andere honden. De wereld vanuit honden bezien is jezelf verrijken. Dit heb ik met mijn eerste hondje U.W.O. geleerd en het is alleen maar sterker geworden toen ik Régis als eerste puppy kreeg en daarna Romeo en nu Juliette. Hiermee kom ik op een ander belangrijk punt: de wereld mooier maken. Want dat is de reden dat ik wil doen wat goed voelt; Frans spreken, schrijven en een hondenleven leiden. Dat klinkt vanzelfsprekend maar dat is het voor mij niet...

Want ik ben vaak beperkt geweest door wie ik ben. Ook dat zie je niet als ik dingen doe die me wel liggen, maar geloof me; het is een groot deel van mijn leven heel anders geweest dan vandaag de dag. Hoe ik in elkaar steek betekent dat er achter mijn sociaal wenselijkheid en vriendelijkheid een grote verlegenheid en warrige gevoelswereld schuilgaat die ik moeilijk uit en die me nog altijd weleens blokkeert. Ik heb in de loop der tijd geleerd hier beter mee om te gaan, ik schreef altijd al maar ben daarnaast gaan schilderen en weet nu ik wat ouder ben beter ruimte te maken voor mijn gevoelens, het blijft echter een heikel punt. Ook dat geldt voor meer mensen maar ik heb hier helaas in extremere mate last van.

Romeo, Juliette en Régis drogen op in de gemaaide wei na Juliettes eerste zwemles, Anost op de achtergrond

Als ik echter zo lekker op mijn balkon zit en droom over wie ik zou zijn als ik degene ben die ik echt wil zijn dan ben ik steeds warmer geworden en niet omdat de zon schijnt. Nee, ik ben er dichter bij in de buurt gekomen en dat mag weleens gezegd. Schrijven en een hondenleven leiden op de manier zoals ik dat doe gebeuren in mijn eentje maar niet in eenzaamheid. Ik voel me nooit eenzaam als ik doe waarvan ik voel dat het de bedoeling is van mijn leven, dat wat me uniek maakt en losstaat van verwachtingen van anderen. Ik voel me juist eenzaam als ik het niet doe, omdat ik dan niet trouw ben aan wie ik voel dat ik het liefste ben. En daar ben ik klaar mee. Ik doe niet meer mee aan dingen die niet goed voelen. Ik wil alleen nog maar dingen doen waardoor ik me verbonden voel met het leven en trouw aan mezelf.
Met deze stelligheid is dit een beetje ander blog geworden dan de voorgaande. Misschien heeft de tijd iets in mij veranderd, of het ene moment is het andere niet. Ik ben altijd persoonlijk in wat ik in mijn blogs schrijf, vandaag helemaal. In mijn romans viert de fantasie meer hoogtij, maar altijd doorspekt met dingen die werkelijk gebeurd zijn. Laat ik mezelf de komende tijd nog maar meer toestaan om minder eenzaam te zijn en me meer te verbinden met goede dingen, meer tijd te besteden aan dat wat voor mij goed voelt, los van de mening van anderen. Dus mochten jullie me missen: ik leef in plezierige stilte met de liefste honden van de wereld en ik werk hard aan mijn tweede roman. Als dat geen geluk is?



zondag 4 juni 2017

J'assume

    Romeo, Juliette en Régis op de Mont Robert.

Het is stil in mij vanmiddag. Wat wil je! De hondjes en ik waren er ineens, op de rotsachtige top van de Mont Robert (700 meter) waar we vanuit huis op uitkijken. En de wandeling er naar toe was veel makkelijker dan ik dacht en daarmee mijn doel veel dichterbij. Het goede nieuws is dus: mijn conditie begint toe te nemen. Eindelijk!
Het minder goede nieuws is dat ik er dus veel sneller aangekomen ben dan ik dacht. Dat leidt tot een beduusd gevoel en een lichte paniek, want welk nieuw doel kan ik nu bedenken? Er zijn genoeg varianten, ik kan proberen de tocht vanuit huis te lopen (nu had ik de auto halverwege gezet), dat ga ik ook zeker een keer doen, of we verlengen de wandeling naar Roussillon-en-Morvan, eten daar mijn favoriete geitenkaas-met-honingpizza en lopen na de lunch weer terug, ook dat ga ik zeker een keer doen. Maar het is niet hetzelfde als uitkijken over de Mont Robert met je bestraalde en geopereerde chemolijf en denken ‘wat zou ik daar graag heen lopen...’

Ons huis ligt in het midden, iets naar rechts, achter het grote gebouw van de Gîte d'Athez.

Het was niet zo dat we doelgericht liepen. Helemaal niet. Daar hadden we alle vier geen zin in vandaag. Ik wist eigenlijk niet goed waar ik was of waar ik heenging, de hondjes maakt het nooit veel uit en zo zwierven we doelloos door het heerlijk koele bos waar ik niet zo’n last heb van mijn hooikoorts. Er lagen na het onweer genoeg regenplassen voor de hondjes. Ik had wat drinken mee en een banaan. Langs het pad (een GR- route) stonden prachtige boomsculpturen; oude dikke stammen in grillige vormen. De hondjes speelden samen, het was een mooi schouwspel. Kleine Juliette van vijf maanden kan steeds meer, ze haalt nu Romeo soms in die altijd ver voor ons uit loopt. Die zijwaartse blik van Romeo! Hij liep prompt nog wat harder. Dat wordt wat als ze volgroeid is.  



Ik liep in gedachten. We gingen links en rechts en links en ach, waarom op de route blijven? Wegen met een kruis door de bewegwijzering zijn veel spannender. En zo kwamen we op een open plek in het bos met rotsen. Hier was het! De tranen sprongen me in de ogen. Ik wist niet dat ik hier daadwerkelijk een keer zou komen, op deze plek op de heuvel waar ik dagelijks van droom. Ik wist niet precies waar hij zich bevond (hij staat niet in detail op de kaart) en het opbouwen van mijn conditie ging me veel en veel te langzaam. Ik was mijn lijf al aan het opgeven, eerlijk gezegd. Nu doe ik dat niet meer, ik ga verder of ik wil of niet maar ik wil meer. Véél meer. We zien wel hoe het leven loopt. De mooiste dingen gebeuren toch onverwachts... 


donderdag 11 mei 2017

Bevrijdingsdag



Ik weet niet goed of de ontheemding die ik voel het meest te maken heeft met mijn emigratie of met de kanker die tegelijkertijd ontdekt werd. Maar het is een feit. Ontheemding, iets heel anders dan onthechting want ik voel me zeer gehecht aan mijn dieren of mensen om me heen. En aan pizza met verse geitenkaas, honing en citroen, hoewel je daar ook een ander woord voor zou kunnen vinden. Het is ook iets anders dan ontworteling maar dat komt in de richting. Toch is ontheemding het beste woord. Niet in de zin van 'Unheimlich' maar echt diepe vervreemding van huis en haard. Wat in mijn geval ook klopt als ik terugdenk aan afgelopen jaar.
Het is niet eenvoudig om een nieuw leven in een ander land op te bouwen, echt niet. Mijn emigratie is absoluut niet vlekkeloos maar toch redelijk voorspoedig verlopen, binnenkort komt hopelijk ook mijn Franse kenteken met de nummerplaten en is alles rond. Dat de dingen hier lang duren wist ik maar dat is niet iets wat je fundamenteel verandert waardoor je een ander mens wordt. Je leert er hoogstens van geduld te betrachten en dat komt altijd wel van pas.

Het is de kanker die het gedaan heeft. De kanker heeft voor mijn gevoel van ontheemding gezorgd. De kanker heeft ervoor gezorgd dat ik steeds vaker zit te huilen omdat ik niet meer weet wie ik ben, wat ik kan en wat ik moet doen om verder te kunnen. Ik weet niet hoe ik mijn leven op moet pakken want ik had nog geen leven hier. De stilte van de Morvan maakt mijn voelsprieten alerter, mijn huid is een grote spons, die duizend keer beter dan vroeger de omgeving en de natuur absorbeert. De kanker maakt dat ik het elke dag drukker met mezelf krijg, waar ik helemaal geen zin in heb. Het is veel makkelijker en fijner je met andere mensen bezig te houden. Met schrijvers. Met Morvanse huizen. Met nieuwe hobbys. Met wat dan ook Maar soms ben je langere tijd aan een gevoel overgeleverd en is het goed ermee te zitten, te analyseren waar het vandaan komt en vooral te bedenken op welke manier je er verder mee kunt komen.
Daar had ik de meivakantie in de Auvergne voor nodig.

Juliette, Régis en Romeo bij de Cascade de la Pisserote

Op Aire les Biefs bij Rudolf&René ben ik vijfenveertig geworden. Vijfenveertig jaar! Een jaar geleden toen ik de diagnose borstkanker kreeg had ik niet gedacht dat ik dat zou halen en het is toch gelukt. Of ik er blij mee ben weet ik eigenlijk nog niet. Want ik weet gewoon veel dingen niet, op dit moment. Maar ik denk het toch wel. Want de tijd schrijdt voort, strooit hier en daar met haar inzichten en ach, het gebeurde toch gewoon, mijn verjaardag, dat ging vanzelf. En we hebben een hele leuke avond gehad met heerlijk Indisch eten van Rudolf. De dag erna was het Bevrijdingsdag. Ik had lang genoeg met mijn ontheemding binnen gezeten, de hondjes en ik trokken erop uit. Het was een heerlijke dag, de wolken verdwenen en de zon scheen volop.
Ik reed naar de Cascade de la Pisserote, een paar kilometer bij het gehuchtje Les Biefs vandaan. Vijf jaar geleden had ik dezelfde wandeling gelopen, toen met mijn eerste hond U.W.O. en de jongere Régis, nu met dezelfde Régis, Romeo en de kleine Juliette. Het was nog vroeg toen we op de weg een jonge ree zagen ronddwalen. De hondjes op de achterbank piepten van opwinding, ik remde en het diertje probeerde op wiebelige poten weg te rennen. Naast de weg was er echter alleen een diepe afgrond maar verderop schoot ze het struikgewas in. De weg kwijt dat kwam me bekend voor. Ook de zware rugzak tijdens het wandelen voelde vertrouwd. De banden schuurden langs het litteken onder mijn oksel waar in oktober de lymfeklieren verwijderd zijn en het pad leek steiler dan ik het me herinnerde. De ontheemding sprak mij weer aan: wat doe ik hier? Wat zoek ik toch... en... Waarom?




Bij de waterval aangekomen was er wonder boven wonder verder niemand. Het is een toeristische trekpleister maar we hadden geluk. We sprongen jolig over de rotsblokken en ik ondersteunde Juliette die nog wat moeite had met haar balans. Ja, wie ondersteunt wie nu eigenlijk in deze periode? Mijn lieve kleine zachte meisje van pas vier maanden doet het zo goed tussen haar grote broers Ze wéét gewoon alles, die felle lichtblauwe ogen kijken mij soms diep indringend aan, ik hoef niets te zeggen, wij zijn dames onder elkaar.

Gelukkig maar want jezelf verstaanbaar maken was ter plekke onmogelijk. Het water stroomde hard na alle regen en maakte een hels kabaal. Alles stroomde op dat moment, ook de zonnestralen door de nog kale bomen en er was niets wat ik anders kon doen dan ondergaan wat er te ondergaan viel. Openstellen betekent overgave. Er viel mezelf ook niets meer uit te leggen. Ik was klaar met denken en analyseren. Alleen met mijn drie trouwe vrienden ging ik op in de natuur. Een rots in de stromende rivier. Bevrijdingsdag. Hartverscheurender dan ik toen deed kan een mens niet huilen en dat was precies wat ik nodig had.


Een Nederlandse moeder en dochter met twee leuke honden voegden zich later bij ons. Ze hadden koffie en eclairs mee en zo hebben we lang zitten praten over het leven. Deze foto hebben zij gemaakt. 
  



vrijdag 28 april 2017

Leven tussen angst en dromen

Papi Régis houdt een oogje in het zeil.


Je denkt dat je na een behandeling gewoon opnieuw kunt beginnen. Terug bij wie je was en verdergaan met waar je mee bezig bent of wat je van plan was. Dat zegt iedereen... Je kijkt er naar uit en viert feest dat je nergens meer aan vast zit, geen chemo, geen operaties in het verschiet, geen dagelijkse bestralingen enz. Ik heb dat vaker dan gemiddeld gedacht in mijn leven. Goede tijden braken altijd weer aan, dan klopten de dingen en waren er geen obstakels, mitsen en maren meer om veel geluksmomenten te ervaren. Dan klopte de tijd met mij en ik klopte met de tijd en ging het allemaal lekker. Dromen is een vorm van naïviteit maar wat wil ik dat graag terug! De werkelijkheid is anders.

Met mijn nieuwe puppy Juliette gaat het goed, vooral doordat het klikt met Romeo&Régis. Ze is één bolletje zijdezachte liefde van bijna vier maanden en begint haar tandjes te wisselen en haar puppyvacht te verliezen. Als ik haar training alleen moest doen dan had ik het kwa energie in deze fase niet getrokken maar gelukkig heb ik twee geweldige honden die weten hoe het werkt, hoe ik de dingen graag wil en dat scheelt enorm. Het maakt dat ik mijn lege bordje stiekem weer vol begin te laden met andere dingen dan Juliette, mijn huis en tuin, vrienden en het leven in Frankrijk, ik wil méér, altijd méér, wat ik doe is nooit genoeg. En er is ruimte. Er is rust. En ik wil zo graag WERK maken van waar ik het beste in ben, maar wat is dat? En vooral: hoe vind ik iets constantere energie want ik blijf ondanks heerlijke oplevingen zo moe?

In 2011 startte ik Pays-Sas in een fase van mijn leven waarin ik me ingebed voelde in goede aarde en lieve mensen om me heen. Dat gaf kracht. Zelfvertrouwen, Moed. Ik woonde prettig in Lochem, had plezier in het schilderen, exposeren, nieuwe boeken die ik las en lezingen van schrijvers die ik begon op te zoeken. Ik had een jaar lang de Cirkel van de Seizoenen gevolgd bij Leeuwerik onder de Linde, leren leven volgens de dieper liggende levensstroom. Het duurde vijf jaren waarin ik ook Stille taal ging schrijven toen ik via Marktplaats twee boekenkasten kocht met ruimte om nieuwe dromen op te bergen of ze eruit te pakken als ik ze nodig had. Ik maakte een foto en stuurde hem naar Lex die net begon met zijn Magonia en mij daarna tijdens het schrijfproces begeleidde. Mijn verbeelding vierde hoogtij in die dagen en daar ben ik nog altijd dankbaar voor...



Romeo&Juliette tijdens een korte speelpauze.


In Frankrijk zet je niet zomaar iets nieuws op, ik heb wel ideeën (jullie zijn die hondenvakanties toch nog niet helemaal vergeten hoop ik!) maar naast dat de verwezenlijking daarvan tijd kost besef ik dat het idee van 'opnieuw beginnen' voor mij fundamenteel veranderd is. Misschien heeft het te maken met een verlies van concentratie door die hormoontherapie en geldt dat ook voor dromen maar mijn droomvermogen lijkt in het algemeen wel gekrompen. Voor zover je dat kunt meten. Ik lijk mijn verbeeldingskracht niet goed meer op gang te krijgen. Of slechts kort. Ben ik dat verleerd (kan dat?) of was het in 2011 toch een vrucht van die goede Hollandse aarde? Of is het de confrontatie met de werkelijkheid van afgelopen jaar, dat de dood dichterbij is dan ik dacht? Of misschien lopen dromen minder hard voor je als je richting de vijftig gaat...? Samen met een verlies van wilde haren? Dat hoop ik niet, het is zó fijn om je te laten gaan al is het alleen maar in je hoofd, waar een eeuwig La vie en rose zit...

Wie het weet, mag het zeggen. Ik ga er een weekje rustig over nadenken, met de hondjes bij oude vrienden in de Auvergne die ineens heerlijk dichtbij wonen en alles weten over pups, dromen en werkelijkheid: j'arrive lieve Rudolf&René!! 













maandag 10 april 2017

Ondraaglijk licht


Wespen zoemen. Kippen kakelen en meneer de Haan kukelt opgetogen. Hij heeft het naar zijn zin. Zijn hennen leggen lekker en hij krijgt alle aandacht. De geitjes hebben samen met de kippen, de honden en de poezen nu ook toegang tot mijn hele terrein en er wordt niet meer gemekkerd maar gemaaid. Bloesem wolkt, er is gras, er is opkomend onkruid en er zijn paardenbloemen in grote getale. De lente is losgebarsten!

Ook mijn Franse lente kriebelt. Eindelijk. Na een waanzinnig jaar van borstkankerbehandeling, een emigratie, vier verhuizingen én een ijskoude winter met veel sneeuw is nu de zon doorgebroken. En hoe! Het licht is meedogenloos, bijna onverdraaglijk. Zijn mijn littekens nog te vers? Kunnen mijn longen niet meer helemaal vrij ademen? De bestraalde huid rond mijn gehavende borst en de borst zelf doet zeer. Het steekt. Het klopt. Het werkt... Je ziet er bijna niets van hoor, er is een mooi afgewerkt litteken en haast geen verschil met de andere borst.

Docteur Fournier heeft vakwerk geleverd naast dat ik me hem herinner met een brede lach en een hart vol menselijkheid in de steriele en plastische omgeving van het ziekenhuis in Chalon-sur-Saône. In de zomer zie ik hem weer, voor een controle. Zo werkt het protocol 'in mijn geval.' Ik heb al een zo'n gesprek gehad met mijn oncoloog, Docteur Rambach, de jonge, fris ogende vrouw waar ik eerder over schreef in een blog. We waren snel uitgepraat maar ik mocht weer  met de taxi. Zo was het toch een leuke middag.

Hoe het met me gaat? vroeg ze. Goed. Wat ik voel, denk en ervaar is normaal in de eerste tijd na de behandeling. Het enige waar ik een klacht over had was het feit dat die beloofde krullenbos uit is gebleven. Mijn haar is zelfs dunner en steiler dan ooit en héél zacht maar hé, ik leef en ik heb er zelfs alweer een keer gel in gedaan. Nooit gedacht dat een verzorgingsproduct een bijzonder moment zou markeren in mijn leven. Ik ben altijd zo naturel.

En hoe bevalt de hormoontherapie? Prima. Ik word er vreemd genoeg stabiel van. De overgangsklachten die door de chemotherapie opgewekt waren blijven sinds de kuur begon uit. Ook psychisch lijk ik vreemd genoeg beschermd tegen de pieken en dalen van stemmingswisselingen. Zo zitten er opnieuw voordelen aan wat me overkomen is. Maar misschien komt dat nog, het effect van hormonen op langere termijn is ongewis.

Of hoe ik me voel wijt ik niet alleen aan de medische behandeling of de invloed van de hormoontherapie. De rust en de ruimte van de Morvan doen hun werk. De mensen zijn anders, relaxter, de omgeving is geruststellend groen en je doet hier meer aan je huis en je tuin (hout sjouwen, maaien enz.) maar het voelt anders dan in Nederland. Er is geen stress, het levenstempo ligt lager, de in Nederland meest voor de hand liggende dingen gaan hier niet snel. Dat kan een bron van ergernis zijn, ik heb bijvoorbeeld vijf maanden gedaan over het openen van een simpele bankrekening en drie maanden over de overschrijving van mijn auto maar het einde is in zicht. Met een typisch Nederlandse instelling had ik me kapot geërgerd over de bureaucratie en de traagheid van het systeem maar ik woon hier en probeer me dus aan te passen. Een Franse houding betekent de mond vol hebben over de gang van zaken maar ondertussen een Pastis inschenken en afwachten tot er aan de andere kant wat vooruitgang geboekt wordt. Geduld, het leven gaat snel genoeg en die mentaliteit bevalt me uitstekend.


 Balkonscène met Romeo, Juliette en Régis


Het valt mezelf pas op hoe verfranst ik ben na mijn jaar Frankrijk als er Nederlandse vrienden langskomen. Ik herken de verhalen die ze vertellen, ik herken er de Nederlandse snelheid en efficiëntie in maar wat ik ook merk is weerstand. Ik ben niet voor niets in Frankrijk gaan wonen, ik wil niet meer meegaan in teveel doen en jezelf voorbij rennen.
Het verneukeratieve is (heerlijk om dat woord eens te gebruiken, ik heb het altijd leuk gevonden) dat je als je altijd alleen in Nederland bent en nooit over de grenzen komt, je niet door hebt hoe je wordt meegezogen in dat snelle leven. Zelfs in de relatief rustige Achterhoek, zelfs in het Oosten of het Zuiden van het land komt het voor. Je merkt pas hoe Nederlands het is als je weg bent en hoe langer je weg bent, hoe meer je het merkt

Dus ik zit hier goed. Dat is geloof ik de moraal van dit verhaal. Het kriebelde vanmorgen bij het opstaan en dan moet het eruit. En waarin het ondraaglijke van het lentelicht schuilt dat op mijn wortels valt? Ik denk dat mijn Franse huid mij niet goed beschermd, hij is door de bestraling letterlijk beschadigd maar figuurlijk ook niet meer zo dik als toen ik nog in Nederland woonde en het gevoel had niet zonder te kunnen. Ik heb ongemerkt mijn oude dikke huid afgelegd, hij is langer niet nodig, ik wil hem niet meer gebruiken. Open leven met oog voor de natuur en de schoonheid van Morvanse stilte en de mensen die hier wonen past beter bij me. Ik kan er niets anders van maken: ik heb mijn Vuurdoop gehad. (Voor het bestellen van de dichtbundel onder dezelfde naam kunt u even op mijn website kijken: www.Pays-Sas.nl)  


zondag 19 februari 2017

Hondenleven





Er was me iets overkomen en het was, ik weet niet hoe ik het moet zeggen, maar het was of ik bevroor. Nu wil ik ontdooid worden.

Uit: Alles heeft een reden, Mira Kirshenbaum



Wie weet waar het evenwicht is tussen doen wat je wilt en doen wat je kunt? Ik ben nu ruim een maand klaar met de laatste bestralingen en in de ruimte die ontstaat borrelen nieuwe ideeën op uit de bron die een tijdje opgedroogd leek, stilgelegd door de harde realiteit van de behandeling. Toekomstplannen lonken! Ik ben een dromer en laat me graag verleiden, misleiden en er zelfs door in de val lokken en dat is wat er de laatste tijd gebeurt. Keer op keer. Mensen die me iets beter kennen zien het aan maar zeggen niets. Ik ben degene die zich moet herpakken na zon heerlijke fase van plannenmakerij maar ik voel het wel, hun wijselijk zwijgen. En ik hoor van binnen ook heus wel de twijfel, die stem in mijn hoofd die vraagt zou je dat nu wel doen?



Ik ben een doener, geen denker. Een dromer en een doener. Pas als ik iets doe dan kom ik erachter of iets werkt of niet. Er zijn veel denkers om me heen die liever wikken en wegen en dan op hetzelfde uitkomen maar het proces is anders. Ik was lang geleden met een goede vriendin in Frankrijk op vakantie. We zaten samen met mijn honden in het huisje van haar ouders en we zouden gaan wandelen. De kaart van de omgeving lag voor ons. Ik had mijn jas en schoenen al aan en stond te wachten maar zij liep eerst alle mogelijke routes op de kaart af, dan zei ze dingen als we kunnen zo en zo gaan, dan…’ of als we nu hier daarheen gaan en daarna…’
Honden zijn net als ik. Als ik het woord spelen gebruik of oma komt zo of eten dan verwachten ze dat het à la minute gebeurt. Zij leven niet in de toekomst of verleden. Ik ben diep van binnen ook een hond als ik me niet laat verleiden door mooie plannen en ideeën. Om te herstellen van de behandeling laat ik mezelf maar eens een tijdje los rond lopen, vrij snuffelen in mijn nieuwe leefomgeving. Aftasten wat ik kan want ik weet het niet meer.




Over twee weken komt Juliette bij ons wonen, kleine lieve Juliette die eigenlijk Nati the Hope heet want ze heeft een stamboom. Onze ontmoeting vorig weekend leidde zelfs bij de fokster tot tranen, het was een wonder hoe dit hondje van vijf weken op mij reageerde en ik op haar. Een verborgen schoonheid in het nestje, stil en onopvallend vergeleken met haar brutalere broertjes en zusjes. Ik zag haar bij binnenkomst meteen en verder alleen maar haar. Toen ik haar aandacht vroeg waggelde ze naar mijn uitgestoken hand. Ik smolt en wist dat het goed was.

Als iets in het leven mij ontdooit en dichter bij mijn gevoel brengt, dan is het dit kleine puppy. Dus dan weten jullie het: ik ga voorlopig een hondenleven leiden. In alle rust en zonder iets met al die ontkiemende ideeën te doen die op blijven komen. Een helse taak en dan is het nog niet eens écht lente!